Prof. dr. Ewald Engelen: De EU na de financiële crisis

bIMG_9159

Prof. dr. Ewald Engelen is als hoogleraar Financiële Geografie verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Aan de hand van 3 casussen probeerde Engelen zichtbaar te maken dat het niet alleen de populisten zijn die gebruik maken van retorische strategieën (die wij dan onder zoiets als fakenews proberen te vatten) maar dat de middenpartijen en gevestigde politici eigenlijk vaak exact hetzelfde doen.

Voor de PowerPoint-presentatie van Ewald Engelen klik hier.

Casus 1 – Juncker’s State of the Union

Om de noodzaak van verdere Europese integratie te bespreken, laat Juncker veel feiten uit zijn State of the Union weg. Volgens Engelen klopt allereerst de claim dat de bankencrisis van buitenaf kwam niet. Doordat Europese banken de Amerikaanse huizenmarkt financierden, werden zij ook getroffen toen het daar fout ging. De crisis kwam dus niet van buitenaf maar ontstond mede door slecht toezicht op Europese banken. Daarnaast stelt Engelen dat Juncker ook maar de halve waarheid vertelt over de cijfers van de bbp-groei en werkloosheid in Europa (zie de slides).

Casus 2 – Tweet van Donald Tusk over Griekenland (zie slides)

Volgens Engelen is er geen ‘pais en vree’ in de Griekse samenleving, hoewel de tweet dit wel doet suggereren. De tweet haakt volgens Engelen in op het idee van Europese solidariteit; er wordt gedaan alsof de Europese belastingbetalers de Grieken hebben geholpen de crisis te overwinnen. Engelen kaart aan dat in werkelijkheid dit geld in grote mate bij financiële organisaties terecht blijkt te zijn gekomen. Slechts 9.7 procent haalde het daadwerkelijk tot de Griekse burger. Volgens Engelen heeft Griekenland nog een lang herstel te gaan; op de lange termijn zullen ook de achteruitgang van de gezondheidszorg en de massale migratie van jonge Grieken nog problemen opleveren.

Casus 3 – Project kapitaalmarktenunie

Om het verschil tussen de VS en Europa te verkleinen wil Juncker ook in Europa geïntegreerde kapitaalmarkten waar securitisations verkocht kunnen worden. Met dit project wordt volgens Engelen een poging gedaan om hetzelfde systeem dat in VS voor de crisis zorgde, in de EU in te voeren. Engelen stelt dat hierdoor opnieuw “een grote markt ontstaat waar je die troep (securitisations) op kunt verkopen.” Met deze wetgeving zijn banken, volgens Engelen, in staat om de voorzieningen die zij moesten treffen om na de crisis meer zekerheid in te bouwen, weer terug te dringen. Het project wordt verpakt als een middel om midden- en kleinbedrijven te steunen maar speelt in werkelijkheid juist belanghebbende banken en multinationals in de kaart.

Engelen vindt dat de journalistiek de taak heeft om de ogen van burgers hierover te openen en een debat te starten. Dit is niet eenvoudig maar wel noodzakelijk aangezien een nieuwe crisis anders onvermijdelijk is.

Leestip van de spreker: Kate Raworth – Doughnut Economics

 

Comments are closed.